In lụa

In lụa là gì?

In lụa hay in lưới là một kỹ thuật in ấn dựa trên nguyên lý một phần mực sẽ được thấm qua tấm lưới in và dính trên bề mặt in. Kỹ thuật in lụa sử dụng một khung lưới (thường là lụa hoặc polyester) đã được căng chặt, và một lớp hóa chất chuyên dùng để tạo ra các khu vực in và không in. Sau khi tạo mẫu, mực được ép qua các khu vực in bằng một lưỡi dao gạt (squeegee), để chuyển hình ảnh lên bề mặt vật liệu như vải, giấy, gỗ, kim loại, hoặc nhựa.

Sở dĩ có tên gọi là in lụa chính là ban đầu khi mới áp dụng kỹ thuật in này, những người thợ chuyên nghiệp họ sử tơ lụa để ngăn cách giữa mực in và vật liệu cần in. Những năm sau người ta dần thay thế bằng các chất liệu khác như vải sợi, vải bông, lưới kim loại,… Thế nhưng tên gọi in lụa vẫn giữ lại cho kỹ thuật in ấn này. 

Muốn tạo ra một ấn phẩm với in lụa, người ta sẽ phải trải qua 5 công đoạn, quy trình in ấn như sau:

Bước 1: Chuẩn bị khung và pha keo

Đầu tiên thợ sẽ chuẩn bị khung in decal lụa, khung này thường được làm bằng gỗ và có hình chữ nhật. Sau đó sẽ tiếp tục pha keo PVA, keo cần có độ sệt nhất định để đạt được hiệu quả cao khi phủ lên bề mặt lưới in.

Bước 2: Chụp phim và tạo khuôn in

Ở bước này, mọi người sẽ dùng keo đã pha trước đó tráng kín bề mặt lưới in và sau đó đem sấy khô. Tiếp đến sẽ tiến hành chụp phim lên lưới in bằng cách đặt bảng phim lên lớp keo của của khuôn và chụp dưới ánh nắng mặt trời hoặc dưới ánh đèn trắng.

Chụp phim sau 2 – 3 phút, thợ in sẽ lấy khuôn in ra xịt nước. Như vậy ở những vị trí vừa  chụp phim, lớp keo sẽ bị rửa trôi và mực in sẽ dễ dàng thấm qua đó để in lên bề mặt in. Mỗi màu người ta sẽ dùng 1 bảng phim khác nhau và thực hiện ở nhiều lượt in.

Bước 3: Pha mực

Bước này sẽ áp dụng cho những hình in pha màu. Tại đây, thợ sẽ dùng những màu in cơ bản tiến hành pha trộn để tạo được màu mực đúng với hình cần in.

Bước 4: Tiến hành in

Để tiến hành in ấn, người ta sẽ cố định vật liệu cần in lên bàn in bằng lớp keo đặc biệt → Đặt khuôn vào vị trí → Cho mực in lên và kéo thanh gạt để mực in thấm qua lưới in → Lặp lại ít nhất là 2 lần để mực in bám đều lên bề mặt.

Bước 5: Sấy khô hoặc phơi thành phẩm

Cuối cùng, sau khi có được thành phẩm in trên bề mặt, thợ in sẽ tiến hành sấy khô hoặc phơi thành phẩm đó. Phơi hoặc sấy từ 12 – 48 tiếng để hình in được khô và bám chặt vào bề mặt vật liệu. Sau đó mới chuyển sang công đoạn khác.

Lịch sử phát triển của in lụa

In lụa được phát minh từ rất lâu đời, vào thời điểm hơn 1000 năm trước người ta đã phát hiện ra cách tạo bản sao hình ảnh lên các vật liệu thông qua việc kéo căng sợi vải trên khung gỗ. Tiếp đến tại Pháp và Đức vào những năm 1870 các nhà nghiên cứu đã phát minh ra việc sử dụng vải tơ lụa để làm lưới in. Giúp tạo bản sao lên bề mặt khác một cách nhanh chóng và đồng bộ.

Tiếp đến vào năm 1907, Samuel Simon đã sáng chế ra quá trình làm lưới  bằng các sợi tơ.

Năm 1914 John Pilsworth phát triển phương pháp in lưới nhiều màu và được ứng dụng lần đầu tiên tại San Francisco, California. Đánh dấu mốc phát triển cho đến ngày nay.